Özkan R. (Yürütücü), Bektaş H.
TÜBİTAK Projesi, 2218 - Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı, 2024 - 2027
Çalışmada daha önce farklı üretim sistemlerinde (organik ve konvansiyonel) başarı göstermiş makarnalık buğday genotipleri tarla denemelerine alınarak performansları belirlenecektir. Bitkinin farklı gelişme dönemlerinde (bayrak yaprak çıkışı, başaklanma ve tane dolum başlangıcı) ve farklı dokularında (kök, gövde, yaprak) azot kullanım etkinliği ile ilişkili bazı genlerin ekspresyon seviyelerine bakılacaktır. Bu çalışmanın daha önce yapılan çalışmalardan farkı; genotiplerin gen ekspresyon seviyeleri ile nihai ürün olan tane verimi ve tane kalitesi kriterleri arasındaki ilişkilere bakılacak ve gen ekspresyonunun bu parametrelere katkıları değerlendirilecektir. İlişkilerin olumlu bulunması durumunda genlerin seleksiyon ıslahında kullanılabilirliği yönünden güçlü tavsiye yapılabilecektir.
Tarla denemeleri, 2024-2025 buğday yetiştirme sezonunda Siirt Üniversitesi?nin organik ve konvansiyonel tarım sistemleri için ayrılan deneme alanlarında yağışa dayalı koşullarda; gen ekspresyon analizleri ise Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal biyoteknoloji laboratuvarlarında yürütülecektir. Çalışma 2 farklı üretim sisteminde (organik ve konvansiyonel) 12 genotip kullanılarak 2 ayrı deneme halinde tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulacaktır. Çalışmada genotiplere ait bazı fizyolojik, fenolojik, morfolojik, verim ve verim unsurları, kalite özellikleri ile azot kullanım etkinliği hesaplamaları incelenecek ve gen ekspresyon analizleri yapılacaktır.
Çalışma sonunda organik ve konvansiyonel tarım sistemlerinde makarnalık buğday üretimi yapan üreticilere elde edilen bulguların sunulması sonucu, her bir üretim sistemi için en uygun genotip tavsiye edilebilecektir. Özellikle bitki ıslahçıları için laboratuvar ve arazi koşullarında elde edilen bulgular arasında korelasyon ilişkileri incelenecek ve bu sayede incelenen genlerin seleksiyon ıslahında kullanılabilirliği araştırılacaktır.