Ekmeklik ve makarnalık buğdayda azotlu gübreye tasarruflu çeşitlerin belirlenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. İrfan Özberk
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
2014-2015 Ekim yılında Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Alanında yapılan bu araştırmada Diyarbakır bölgesinde yaygın ekilen 5 ekmeklik ve 5 makarnalık buğday çeşidinde farklı azotlu gübre dozlarının ( 6, 10, 14, 18, 22 kg/da N) verim ve kalite üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede, Ceyhan-99, Kaşifbey, Nurkent, Pandas, Pehlivan ekmeklik çeşitler ve Aydın-93, Fırat-93, Sarıçanak, Svevo, Şahinbey makarnalık çeşitler kullanılmıştır. İncelenen çeşitlerde ekmeklik buğdayda tane verimi 420-549 kg/da ve makarnalık buğdayda 416-593 kg/da arasında bulunmuştur. En yüksek tane verimi dekara 18 kg saf azot uygulamasından elde edilirken en düşük verim ise 6 kg uygulamasından elde edilmiştir. Azot uygulamasındaki artış belirli bir doza kadar verimi artırırken, belirli dozdan sonra verim azalmıştır. Çeşitler arasında en yüksek verim Kaşifbey ekmeklik buğday çeşidinde ve Aydın-93 makarnalık buğday çeşidinde, en düşük verim ise Fırat-93 makarnalık buğday çeşidinde ve Pandas ekmeklik buğday çeşidinde saptanmıştır. Ekmeklik buğday çeşitlerinde protein oranı (KM) % 10.36-14.26, sedimantasyon 18-48.33 ml, yaş gluten % 21.13-29.90 arasında değişmiştir. Makarnalık buğday çeşitlerinde ise protein oranı (KM) % 10.06- 15.83 arasında değişmiştir. Azotlu gübre uygulamasında yapılan tasarrufa tane verimi bakımından tepkisi en az çeşitler ekmeklik buğdayda Nurkent; makarnalık buğdayda ise Svevo çeşidi olarak belirlenmiştir. Azotlu gübre tasarrufuna tepkisi yüksek çeşitler ekmeklik buğdayda Pehlivan; makarnalık buğdayda ise Şahinbey çeşidi olarak belirlenmiştir.