Herhangi bir pozitif N tamsayısının M parçaya ayrışımlarının sayısı için bazı formüller


Öğr. Gör. Dr. YUSUF SOYVURAL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik, Türkiye

Tez Danışmanı: Ali Bülent Ekin

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pozitif n tamsayısının bir ayrışımı, artmayan sırada doğal sayıların toplamı şeklinde yazı-
lımıdır. Yani,
π1 ≥ π2 ≥ · · · ≥ πm > 0 olmak üzere; n = π1 + π2 + · · · + πm toplamına n
nin m parçalı bir ayrışımı denir ve P (n, m) ile gösterilir.
Dört bölümden oluşan bu tezin birinci bölümünde pozitif bir
n tamsayısının ayrışımlarına
ilişkin temel kavramlar, ayrışım teorisi ile çarpımsallık arasındaki ilişki, üreteç fonksiyonu,
Euler beşgensel sayı teoremi, asimptotik formül ve Ramanujan kongrüanslarına yer verilmiştir. Bu tezde,
n pozitif tamsayısının tam olarak m parçadan oluşan ayrışımlarının sayısı
incelenmiştir. Bu kapsamda,
P (n, m) polinomlarını quasi polinomlar cinsinden ifade eden
Munagi’nin
q-kısmi kesir ayrışımı yöntemi, P (n, m) nin fraktal yapısını veren Srdanov’un
dikey ve yatay toplama yöntemleri ve Mattson’un hibrit yöntemi örneklerle açıklanmıştır.
Tezde kullanılan gösterimler ve hesaplama yöntemleri de tanıtılmıştır.
Literatürde
P (n, m) nin elde edilmesinde P (n, m - 1) polinomlarının bilinmesinin kritik
bir rol oynadığı görülmektedir. Bu nedenle ikinci bölümünde
P (n, m) nin hesaplanmasında kullanılan yineleme bağıntısı, Bernoulli polinomları ve Faulhaber formülü ispatlarıyla sunulmaktadır. Üçüncü bölümünde, P (n, m) polinomları tam değer fonksiyonu ile
ifade edilmiş ve
m ≤ 10 için bu polinomlar açık bir biçimde verilmiştir. Ayrıca P (n, m-1)
bilindiğinde P (n, m) nin genel formu elde edilmiş ve bu form kullanılarak P (n, 11) türetilirken; P (n, 12) için sonuçlar doğrudan sunulmuştur. Son bölüm, bu çalışmanın bulgularını
ve katkılarını özetlemektedir.