DUYGUSAL ZEKÂ, İŞ DOYUMU VE TÜKENMİŞLİK İLİŞKİSİ: HASTANE ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA


Creative Commons License

Dr. Öğr. Üyesi FATİH GÖNÜL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Yönetim Ve Organizasyon Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Abdurrahman Çalık

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Örgütlerin verimlilik ve performanslarının artmasında çalışanların önemli bir rolü bulunmaktadır. Özellikle sağlık alanında faaliyet gösteren işletmelerde çalışanlar, örgütsel çıktılara önemli bir katkı sağlamaktadır. Sağlık sektörünün yapısı gereği çalışanların insanlarla yoğun bir ilişki kurması gerekmektedir. Bu ilişkinin sağlıklı bir biçimde devam etmesinde çalışanların duygusal zekâ, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri belirleyici olabilmektedir. Duygusal zekâ, bireyin hem kendi duygularını hem de başkalarının duygularını anlayabilmesi, değerlendirebilmesi ve yönetebilmesini kapsayan bir yetenek olarak kabul edilmektedir. İş doyumu, çalışanın olumlu ya da olumsuz değerlendirmeleri sonucunda işe karşı geliştirmiş olduğu tutumu ifade etmektedir. Tükenmişlik ise çalışanın işi ile ilgili edindiği olumsuz duygular neticesinde, insanlara karşı duyarsızlaşması ve nihai olarak kendisini başarısız olarak değerlendirmesine yol açan olumsuz tutum ve davranışlardır. Bu araştırmanın temel amacı, duygusal zekâ, iş doyumu ve tükenmişlik arasındaki ilişkileri incelemek ve duygusal zekânın iş doyumuna etkisinde tükenmişliğin aracılık etkisini analiz etmektir.

Araştırma kapsamında Hakkâri devlet hastanesinde görev yapmakta olan 283 çalışandan anket yöntemiyle elde edilen veriler analiz edilmiştir. Hipotezleri test etmek için LİSREL8.7 yazılımı aracılığıyla yapısal eşitlik modellemesi yöntemi kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesinde önce, ölçüm modelini tahmin etmek ve yapı geçerliliğini belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, duygusal zekânın iş doyumunu pozitif, kişisel başarısızlığı ise negatif olarak etkilediği belirlenmiştir. Araştırmada duygusal tükenme ve kişisel başarısızlığın iş doyumunu negatif olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca kişisel başarısızlığın duygusal zekânın iş doyumuna etkisinde aracılık rolünün olduğu görülmüştür.