TOPLUMSAL CİNSİYET VE KENTSEL MEKAN: HAKKARİ ÖRNEĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PERİHAN ÖNCEL KORKMAZ

Danışman: MARIN Mehmet Cevher

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği kavramları, özellikle kadınların dezavantajlı olduğu konum ve durumlarda ortaya çıkmaktadır. Toplumsal cinsiyet bağlamında kadınlara atfedilen roller, kadınların günlük yaşamını ve sosyal statüsünü doğrudan etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Söz konusu rollerin kadınların hayatında bu kadar etkili olmasının altında yatan sebep ise rollerle birlikte gelen hak, yükümlülük ve sorumluluklardır. Kadınlar, toplumsal cinsiyet bağlamında sahip oldukları hak ve yükümlülükler ile kent yaşamında farklı durumlar ve sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Araştırmamızda ise kadınlara toplumsal cinsiyet bağlamında atfedilen hak ve yükümlülüklerin, kadınların kentteki fiziksel ve sosyal düzenlemeleri algılamaları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji ile yorumlayıcı paradigma kullanılarak 21 kadınla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış birebir görüşmelerle Hakkari'de yaşayan kadınların kentsel yaşam ve bunun fiziksel düzenlemelerle olan ilişkilerini nasıl deneyimledikleri anlamaya çalışılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak birebir katılımcılarla görüşülmüş ve bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma sonucunda kadınlar, örf, adet ve gelenekler gibi sosyal düzenlemeler ve çalışılan işler bakımından erkeklere daha çok hak verildiğini, toplumsal ve kentsel yaşamın daha erkeklere yönelik olduğunu ifade etmişlerdir. Yine, kentin fiziksel şartlarının ve sosyal düzenlemelerinin yetersiz olduğu bu yüzden kadınların kent kullanımında ve kamusal hayata katılımında zorlandığı sonucuna varılmıştır.