Bakara Sûresinin 1 ve 20. âyetleri bağlamında insan tipleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED CİHAD KAYA

Danışman: NURETTİN ÇİFTÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Kur'ân'ın insanı inanç temelli bir bakışla nasıl sınıflandırdığını incelemektedir. Çalışmada, Kur'ân'ın insanı sadece biyolojik ya da toplumsal bir varlık olarak değil, inancıyla şekillenen ahlaki ve zihinsel bir kimlik olarak ele aldığı düşüncesinden yola çıkıldı. Bu çerçevede Mü'min, münafık, müşrik ve kâfir kavramları, Kur'ân'ın çizdiği tasnif doğrultusunda değerlendirilmeye tabi tutuldu. Bakara Sûresi'nin 1–20. âyetleri, bu insan tiplerinin hem inanç yönüyle hem de karakter açısından belirlenmesinde temel kaynak olarak kabul edildi. Araştırma, ideal insan modelinin Mü'min kimliğiyle temsil edildiğini, münafıklığın ikiyüzlülüğü ve samimiyetsizliği, küfrün inkâr temelli bir kişiliği, müşrikliğin ise şirk temelli bir sapmayı ifade ettiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, Kur'ân'da inanç temelli insan tipolojisinin yalnızca teorik bir sınıflandırma değil, aynı zamanda ahlaki ve toplumsal hayatı belirleyen önemli bir ölçüt olduğunu göstermektedir.