Seyhan Nehri'ndeki yumuşak kabuklu Nil kaplumbağasının (Trionyx triunguis) yuvalama biyolojisi ve ekolojisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT DAĞGÖL

Danışman: YILMAZ CAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2019 üreme sezonunda Seyhan Nehri kenarı kum tepelerinde tespit edilen 10 adet Trionyx triunguis yuvasında gerçekleştirilmiştir. Bu yuvalar memeli tahribatına karşı aynı yuva özellikleri (derinlik ve çap) kullanılarak Akyatan Kumsalı'na transfer edilmiştir. Taşınan yuvalarda ortalama kuluçka büyüklüğü 37 yumurta, yuva derinliği 43,4 cm ve yuva çapı 17 cm'dir. Yumurtaların ortalama çapı 33,6 mm ve ağırlığı 21,5 g' dır. Yuvalar yumurta çapı ve ağırlığı bakımından anlamlı farklılıklar göstermiştir. Yuva derinliği toplam yumurta sayısı ile pozitif bir korelasyon göstermiştir. On yuvadan toplam 366 yumurta sayılmıştır. Bu yumurtaların %7,65'inden yavru çıkışı gerçekleşmiş, geriye kalan yumurtaların %0.82'si döllenmemiş, % 91.53 (%82.79 erken, %6.28 orta ve %2.46 geç)'ü embriyonik safhada kalmıştır. Yumurtadan çıkan 28 yavru Seyhan Nehri'ne ulaştırılmıştır. Morfometrik ölçümleri alınan yavrularının karapas uzunluğu, karapas genişliği, plastron uzunluğu ve plastron genişliği ortalaması sırasıyla 43,15 mm, 42,19 mm, 33,61 mm ve 33,8 mm'dir. İki yuvadan çıkan yavruların 10 morfolojik karakterin 7'sinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yuva çapı, yavruların karapas uzunluğu, karapas genişliği, plastron uzunluğu, plastron genişliği, karapas yüksekliği, baş genişliği ve yavru ağırlığı ile güçlü bir pozitif ilişki göstermiştir. Bu çalışmadaki ve Dalyan popülasyonundaki T. triunguis yavruları karşılaştırıldığında incelenen 10 morfolojik karakterin 7'sinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.