Mollâ Ömer b. Ahmet el-Çelî el-Maî Şerh-u Risâle fi ilmi'l-mantık eserinin tahlili

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Felsefe Ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUH SALİM

Danışman: Yusuf Tan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hakkari, kültürel ve ilmi açıdan birçok âlimin yetiştiği bir bölgedir. Bu bölgede yetişmiş ancak hayatı ve eserleri hakkında pek çok bilgiye sahip olmadığımız mütefekkirlerden biri de Molla Ömer b. Ahmet el-Çelî el-Maî'dir. Türkiye Yazma Eserler Kurumunda Molla Ömer'e nispet edilen eserler incelendiğinde onun hayatı ve ilmi kişiliği hakkında az da olsa bilgiye ulaşılmaktadır. Ona ithaf edilen eserler incelendiğinde çağının ilmi geleneğine bağlı felsefe, mantık, doğa bilimleri ve İslami ilimler hakkında birçok eser telif ettiği görülmektedir. Spesifik olarak mantık alanında yaptığı teliflere dikkat edildiğinde klasik mantık ilmine yaklaşımını sergilediği söylenebilir. Bu minvalde telif ettiği eserlerden biri olan Şerh-u Risâle fi ilmi'l-mantık eserinde klasik mantık geleneği sürdürdüğü görülmektedir. Bu eserin hem yurt içinde hem de yurt dışındaki kütüphanelerde birçok kaydına rastlanılmaktadır. Mezkûr eserde kendinden önceki İslam âlimlerinin görüşlerini merkeze alarak bilginin tasavvurât (kavramlar) ve tasdikât (önermeler) şeklinde ele aldığını ve mantık âlimlerinin ilmin tarifi hakkındaki farklı görüşlerinin analizi içermektedir. Çalışmamızda, Molla Ömer'in hayatı, mantık alanında telif ettiği eserlerin genel özeti ve tezin ana konusu olan Şerh-u Risâle fi ilmi'l-mantık eserinin tahlili hakkında yapılmıştır.