Saga (Orthoptera, Tettigoniidae, Saginae) cinsi Ephippigera tür grubunun 16S rDNA filogenisi ve morfolojik tür hipotezlerinin moleküler verilerle sınanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU BİNİCİ

Danışman: Mehmet Sait Taylan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Palearktik bölgedeki en büyük predatör böceklerden olan, uzun antenli büyük çekirgelerden Saga cinsi, Anadolu'da 9 (dokuz) tür ile temsil edilmektedir. Bu cinse ait Ephippigera tür grubunun morfolojik ve biyoakustik değerlendirmeleri sonucunda; S. ephippigera, S. syriaca ve S. hakkarica olmak üzere 3 (üç) türden oluştuğu bilinmektedir. Ancak günümüze kadar bu tür grubuna ait moleküler genetik bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmada 16S rDNA geni dizileri kullanılarak, tür grubunun moleküler filogenisi ortaya çıkarılmış ve morfolojik tür hipotezleri test edilmiştir. Çalışmada 2018-2020 yılları arasında, S. ephippigera, S. syriaca ve S. hakkarica türlerine ait 5'er birey, atrap yardımıyla yakalanmış, DNA izolasyonu, PCR (Polymerase Chain Reaction), saflaştırma ve çift taraflı dizilime işlemleri yapılarak 16S rDNA geni dizileri elde edilmiştir. Dizilera sırasıyla, hizalama (alignment), filogenetik analizler (Maximum Likelihood ve Bayesian) ve kladogenetik olayların tarihlendirilmesi işlemleri yapılarak filogenetik ve filocoğrafik olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde her 3 türün monofilisi ve tür hipotezleri, moleküler verilerle desteklenmiştir. Çalışma sonucunda Saga cinsi Ephippigera tür grubunun köken soy hattında, S. ephippigera türünün yer aldığı, tür grubunun soy hatlarının yaklaşık 0.4 milyon yıl önce farklılaştığı ve tür grubunun evrimleşmesinde Orta Pleistosen (Mid-Pleistocene) periyodunda yer alan buzul ve buzullar arası devirlerdeki iklimsel değişimlerin etkili olduğu ortaya konmuştur.