Gelişmekte olan ülkelerde transfer harcamalarının yoksulluk üzerindeki etkisi: Panel veri analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN DEMEZ
Danışman: ÖKDE Burak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yoksulluk, dünya üzerinde tüm gelir düzeylerindeki ülkelerin az ya da çok karşı karşıya kaldıkları, sosyal devlet ve insanlık adına mücadele edilmesi gereken, göz ardı edilemeyecek kadar önemli bir sorundur. Dünya nüfusunun artması, sermayenin güçlenmesi ve sermayeye sağlanan vergi avantajları ile birlikte gelir dağılımında meydana gelen adaletsizlikler, çevre kirliliği, artan nüfusun barınma olanaklarını karşılamak için tarımsal alanların yok edilmesi, kapitalist sistemin varoluş sebebi olan kazanç elde etme güdüsüyle her fırsatta tüketimi özendirmesi gibi nedenler kaynak dağılımını bozmuş ve tüketimini artırmıştır. Yoksullukla mücadelede tüm insanlığın üzerine düşen görevler olmasına rağmen en büyük yük devletin omuzlarındadır. Devlet uyguladığı politikalarla hem sosyal refahın sağlanması hem de sürdürülebilir kalkınmanın gereği olarak doğrudan ve dolaylı bir şekilde yoksullukla mücadele etmektedir. Bu çalışmada devletin yoksullukla mücadele araçlarından biri olan transfer harcamalarının yoksulluk üzerindeki etkisi Türkiye'nin de içinde olduğu gelişmekte olan 17 ülke için 2008-2019 yılları arasında ölçülmeye çalışılmıştır. Kullanılan ekonometrik yöntem GMM panel veri analizidir. Bu yöntem ampirik literatürde ön varsayımsal koşulların sağlanması ile dinamik ve güçlü bir yöntemdir. Yoksulluk ve Transfer harcamaları dışında analizde yoksulluğu teorik anlamda etkilediğini/etkileyeceğini düşündüğümüz kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) ve işsizlik oranı değişkenleri kontrol değişken olarak modele dahil edilmiştir. Sonuç olarak beklendiği üzere transfer harcamaları ve büyümeyi temsilen alınan kişi başına GSYH yoksulluğu azaltmakta, işsizlik oranı ise yoksulluğu artırmakla birlikte etkisi oldukça düşüktür. Ayrıca katsayıları yorumladığımızda yoksullukla mücadelede büyümenin, transfer harcamalarından daha güçlü bir politika aracı olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Transfer Harcamaları, Gelişmekte Olan Ülkeler