Eirenis thospitis Schmıdtler & Lanza, 1990 (Hakkari yılanı)'in mtDNA ve nuDNA gen bölgeleri ile moleküler olarak değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN BALİ

Danışman: YILMAZ CAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Cytb ve 16S rDNA mtDNA ve C mos nuDNA dizileri kullanılarak Eirenis thospitis Schmidtler & Lanza, 1990 (Hakkari Yılanı)'in taksonomik değerlendirilmesi için moleküler filogenisi çalışılmıştır. Eirenis thospitis thospitis ve Eirenis thospitis hakkariensis alttürlerinden 3'er birey toplamda 6 birey analiz edilmiştir. Bu bireyler ve Genbank'tan elde edilen 13 taksona ait diziler filogenetik analizlere tabi tutulmuştur. Genbank'tan elde edilen Eirenis thospitis'in alttürlerinin ve bu çalışmadaki alttürlerin toplam Cyt b + 16S rDNA + C mos gen bölgelerine ait dizilerinin hem Maksimum Likelihood (ML) hem de Bayesian Inference (BI) yaklaşımı filogenetik ağaçlarında farklılık olmadığı gözlenmiştir. Morfolojik farklılıklara dayanarak tür seviyesine çıkarılan Eirenis hakkariensis'in Eirenis thospitis hakkariensis Schmidtler & Eieslt 1991 alttürü olarak kalması daha doğru olacaktır. Kladogenetik olayların tarihlendirilmesi işlemleri sonucunda Eirenis cinsi türlerin 0.05 milyon yıl önce farklılaşmaya başladığı tespit edilmiştir. Eirenis thospitis'in ise 0.025 milyon yıl önce Eirenis medus (Chernov 1940)'tan ayrıldığı belirlenmiştir. Bu farklılaşmaya son buzul dönemlerinden biri olan Würm (12-110 bin yıl)'daki iklim değişimlerinin etkili olduğu ortaya konulmuştur. Morfoloji ve moleküler genetik verilerin birlikte değerlendirildiği integratif taksonomik yaklaşımların, taksonların güncel durumunu belirlemek için daha kullanışlı olacağı görülmektedir.