GÜNEŞ PANELLERİNİN KULLANIM SÜRESİ SONRASI ATIK YÖNETİMİ VEÇEVRESEL ETKİLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hakkari Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE FİDAN
Danışman: Tayfun Çetin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güneş enerjisi teknolojilerinin küresel ölçekte hızla yaygınlaşması, fotovoltaik (PV) panellerin kullanım ömrü sonrasında ortaya çıkacak atık miktarını önemli bir çevresel konu haline getirmiştir. Yaklaşık 25-30 yıllık ömre sahip PV paneller, kullanım süresi boyunca temiz enerji üretimi sağlasa da, ömür sonlarında geri dönüşüm, yeniden kullanım ve bertaraf süreçlerinin etkin şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, PV panellerin yapısal bileşenlerini, yaşam döngüsü aşamalarını ve panel ömrünü etkileyen faktörleri literatür kapsamında inceleyerek, kullanım ömrü sonunda ortaya çıkan atıkların çevresel, ekonomik ve teknik açıdan değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada, mekanik, termal ve kimyasal geri dönüşüm teknolojileri ayrıntılı olarak incelenmiş, her yöntemin geri kazanım verimi, teknik uygunluğu, maliyeti ve çevresel etkileri karşılaştırılmıştır. Ayrıca Avrupa Birliği, ABD ve Çin gibi ülkelerde uygulanan PV panel atık yönetimi politikaları değerlendirilerek Türkiye'deki mevcut yasal çerçeve ile karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Türkiye'nin artan güneş enerjisi kapasitesi dikkate alınarak, 2030-2050 dönemi için ulusal PV atık projeksiyonu oluşturulmuş ve geri dönüşüm sektörünün ekonomik potansiyeli ortaya koyulmuştur. Elde edilen bulgular, PV panel atıklarının sürdürülebilir yönetimi için geri dönüşüm alt yapısının güçlendirilmesi, üretici sorumluluğu mekanizmalarının uygulanması, standartların geliştirilmesi ve ekonomik teşviklerin artırılmasının kritik önemde olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin güneş enerjisi dönüşümünü çevresel açıdan sürdürülebilir hale getirmek için gerekli politika önerilerini sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.