Kredi Risk Primi, Efektif Faiz Oranı, Kur Korumalı Mevduat ve Borsa Getirileri Arasındaki Zamana Bağlı Nedensellik İlişkisi: Türkiye’den Kanıtlar

Creative Commons License

Öztutuş F.

Bulletin of economic theory and analysis (Online), cilt.11, sa.2, ss.1343-1373, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de kredi risk primi, efektif faiz oranları, döviz korumalı mevduat (KKM) hacmi ve borsa getirileri arasındaki ilişkiyi zamanla değişen Granger nedensellik yöntemini kullanarak araştırmaktır. Ekonometrik analizler 18 Şubat 2022 ile 17 Ekim 2025 tarihleri arasındaki haftalık veriler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler, dalgacık tabanlı ve zamanla değişen Fourier Toda-Yamamoto nedensellik yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Ampirik bulgular değişkenler arasındaki nedenselliğin zaman içinde değiştiğini ortaya koymaktadır. Buna göre, kısa dönemde CDS ve BIST arasındaki çift yönlü nedensellik daha baskındır. Orta ve uzun vadede ise nedensellik ağırlıklı olarak BIST’ten CDS’e doğru olup, hisse senedi piyasasının finansal risklere daha çok tepki verdiğini ima etmektedir. EFR’den BIST’e doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik bulunmazken, orta ve uzun vadede ters yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. KKM ile ilgili olarak, BIST ile nedensellik tüm zaman ufuklarında mevcutken, BIST’ten KKM’ye doğru nedensellik sadece kısa ve orta vadede gözlenmektedir. Sonuç olarak, çalışmanın bulguları karma para politikaları altında finansal piyasaların istikrarı konusunda önemli ipuçları sunmakta ve Türkiye’deki makrofinansal risk yönetimi için erken uyarı göstergeleri hakkında bilgi vermektedir.
The aim of this paper is to investigate the relationship between the credit risk premium, effective interest rates, the volume of the exchange rate-protected deposits (ERPD), and stock market returns in Turkiye using the time-varying Granger causality method. Econometric analyses are conducted via weekly data from February 18, 2022 to October 17, 2025. The analyses are implemented via a wavelet-based and time-varying Fourier Toda-Yamamoto causality method. Empirical findings reveal that the causality between variables changes over time. Accordingly, the bidirectional causality between CDS and BIST is more dominant in the short run. In the medium and long run, causality is predominantly from BIST to CDS, implying that the stock market provides signals for financial risks. While there is no statistically significant causality from EFR to BIST, an inverse relationship is found in the medium and long run. Regarding the ERPD, causality with BIST is present across all time horizons, whereas causality from BIST to ERPD is observed only in the short and medium terms. Overall, this paper provides valuable insights into the stability of financial markets amid mixed monetary policies and offers early- warning indicators for macro-financial risk management in Turkiye.