Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türkiye Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, cilt.6, ss.52-61, 2025 (Hakemli Dergi)
Bu çalışmada, erkek bal arılarının dölleme başarısı ve popülasyon devamlılığı açısından önem taşıyan biyolojik özelliklerini ve semen kalitesini etkileyen faktörler değerlendirilmektedir. Erkek arıların sperm üretimi ile dölleme performansı vücut büyüklüğü, beslenme, genetik yapı, pestisit ve varroa maruziyeti, mevsimsel değişimler, sıcaklık ve yaş gibi faktörlerden etkilenmektedir. Geniş petek gözlerinde yetişen büyük erkek arılar daha yüksek sperm kapasitesine ve çiftleşme başarısına sahiptir. Diğer taraftan yavru dönemindeki yetersiz beslenme semen hacmi ve sperm canlılığını azaltmaktadır. Neonikotinoidler, varroa bulaşıklık oranı ve varroaya karşı kullanılan bazı ilaçların etken maddeleri sperm sayısı, hareketlilik ve erkek arı gelişimi üzerinde belirgin olumsuz etkiler göstermektedir. Ayrıca pupa dönemindeki sıcaklık dalgalanmaları spermatogenezi ciddi biçimde bozarken yaşlanmaya bağlı olarak da sperm canlılığı ve hacmi değişmektedir. Sonuç olarak başarılı arı yetiştiriciliği ve ıslah programları için ana arı ile birlikte erkek arı kalitesini etkileyen faktörlerin bütün olarak ele alınması gerekmektedir.