Futbolda Proprioseptif Egzersizlerin Şut Performansı ve Seçili Motor Beceriler Üzerine Etkisi

Creative Commons License

Artan S., Aksoy M.

Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, cilt.11, sa.1, ss.63-75, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışmanın amacı, amatör futbolcularda 8 hafta boyunca uygulanan propriyoseptif antrenmanların şut kalitesi (hız, isabet, teknik) ve seçili performans parametreleri (sürat, çeviklik, dikey sıçrama) üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmaya üniversite futbol takımında aktif oynayan 16 erkek futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar rastgele yöntemle Deney Grubu (n=8, yaş: 21.37±1.92) ve Kontrol Grubu (n=8, yaş: 22.00±2.13) olarak ikiye ayrılmıştır. Deney grubuna rutin futbol antrenmanlarına ek olarak haftada 3 gün, 45 dakikalık propriyoseptif (denge tahtası, bosu topu, trambolin vb.) egzersiz protokolü uygulanırken; kontrol grubu sadece rutin antrenmanlarına devam etmiştir. Verilerin toplanmasında "356 Futbol Şut Testi", 30 metre sürat testi, Illinois çeviklik testi ve dikey sıçrama testleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizde gruplar içi değişim Wilcoxon Signed Rank Testi için, gruplar arası farklar için Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, deney grubunun şut kalitesi, şut hızı, 30m sürat ve çeviklik performanslarında istatistiksel olarak anlamlı gelişimler kaydedilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunda ise sadece dikey sıçrama ve çeviklik parametrelerinde anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada, propriyoseptif antrenman yapan grubun şut hızı ve genel şut kalitesi puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, futbol antrenman programlarıyla bütünleştirilen propriyoseptif çalışmaların, sporcuların nöromusküler kontrolünü artırarak teknik beceri (şut) ve atletik performans üzerinde pozitif etkisi olduğu söylenebilir. Araştırma sonucunda, deney grubunun şut kalitesi, şut hızı, 30m sürat ve çeviklik performanslarında istatistiksel olarak anlamlı gelişimler kaydedilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunda ise sadece dikey sıçrama ve çeviklik parametrelerinde anlamlı fark bulunmuştur. Gruplar arası karşılaştırmada, propriyoseptif antrenman yapan grubun şut hızı ve genel şut kalitesi puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, futbol antrenman programlarıyla bütünleştirilen propriyoseptif çalışmaların, sporcuların nöromusküler kontrolünü artırarak teknik beceri (şut) ve atletik performans üzerinde pozitif etkisi olduğu söylenebilir.